Bağımsız Kurye SGK / Bağ-Kur / Vergi Rehberi 2026

Bağımsız moto kurye SGK 4/b (Bağ-Kur) kapsamındadır. Esnaf sicili + oda kaydı + vergi levhası şarttır. Bu rehber: 4/a vs 4/b farkı, başvuru sırası, prim hesabı, vergi mükellefiyeti süreci ve kayıtsız çalışma cezaları.

4/a vs 4/b — temel ayrım

4/a (eski SSK): Bir işverene bağlı, hizmet akdiyle çalışanlar için. İşveren prim öder ve SGK bildirimini yapar. Tipik örnek: Yemeksepeti'ne bağlı sözleşmeli kurye, motokurye firmasına bağlı tam zamanlı çalışan.

4/b (eski Bağ-Kur): Kendi nam ve hesabına çalışan; vergi mükellefi veya esnaf siciline kayıtlı olan. Primi kendi öder. Tipik örnek: izincikurye gibi platformlarda bağımsız ilan veren motokurye, kendi P1 belgesini alan tek-kişilik kurye işletmesi.

Önemli ayrım: Birden fazla işletmeye iş yapıyor + kendi araç + kendi iş takvimi belirliyor → 4/b. Tek bir işletmeye tam mesai + işletmenin direktifleri altında çalışıyor → 4/a.

4/b prim hesabı 2026

5510 sayılı Kanun m.81 + m.82 gereği:

• Prim tabanı: Brüt asgari ücret (2026 başı ~17.000 TL'den yüksek tutar)
• Prim tavanı: Asgari ücretin 7,5 katı (~127.000 TL)
• Prim oranı: Genel sağlık + emeklilik + işsizlik = ~%34,75

Pratik hesap (2026 başı tahmini):

• Asgari taban üzerinden aylık prim: ~5.000-7.000 TL
• Yıllık toplam: ~60.000-85.000 TL
• Üst tarafta beyan = yüksek emeklilik primi (gelecek için avantaj)

Başvuru sırası — adım adım

1. TESK Esnaf Sicil kaydı. Bulunduğunuz ildeki Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Konfederasyonu sicil müdürlüğü. Kimlik + kira kontratı + 2 fotoğraf yeterli.
2. Şoförler / Nakliyeciler Odası kaydı. Esnaf sicilinden sonra otomatik atıf, ama kayıt belgenizi bulunduğunuz ildeki ilgili oda merkezinden alın.
3. Vergi dairesi — işe başlama bildirimi. Aynı evraklar + e-Devlet şifresi. Genelde basit usul vergi mükellefi seçilir (defter tutma yok). Mali müşavir önerilir.
4. Vergi levhası teslim. İşe başlama gününüzde alınır.
5. SGK 4/b tescili. Esnaf sicili + vergi dairesi kaydı tamamlandığında otomatik açılır. Bireysel bildirim gerekmez.

Toplam süre: 3-7 iş günü. Mali müşavir tutarsanız sizin için tüm işlemleri yapar (~3.000-5.000 TL bir kerelik açılış ücreti).

Basit vs gerçek usul vergi

Basit usul (önerilir):

• Defter tutma YOK
• Yıllık beyanname YOK
• Vergi vergi tahsil olarak basit olarak hesaplanır
• Tipik kurye için en mantıklı seçim

Gerçek usul:

• Defter tutma ŞART (gelir-gider)
• Yıllık beyanname ŞART
• Mali müşavir maliyeti yüksek
• Birden fazla araç veya büyük ciro varsa zorunlu

Bağımsız kurye için basit usul yeterli; cironuz yıllık 4-5 milyon TL'yi geçerse gerçek usula geçilir.

Kayıtsız çalışma — risk ve cezalar

Esnaf sicili ve vergi levhası olmadan bağımsız çalışmak:

• VUK m.352: Vergi cezası birikir (kazancınız üzerinden geriye dönük)
• 5362 m.76: Esnaf odası para cezası
• SGK 5510 m.102: Sigortasız çalışma cezası (eğer 4/a kapsamında olduğunuz tespit edilirse, işveren çift kat asgari ücret/işçi-ay öder)
• Faturasız iş riski: Kayıt dışı sayılır; sahte ihbar / vergi denetimi riski
• İşletme sözleşmesi yapamama: P1 belgesi olan firmalar kayıtlı kurye ile sözleşme yapar; kayıtsız kuryeye iş veremez

Kurye için pratik öneri

• İlk ay bütçeyi ayır: Açılış (~3-5K mali müşavir) + 1 ay prim peşin (~5-7K) → ~10-15K başlangıç ödemesi
• Mali müşavir tut. Yıllık ~2-4K TL maliyet, tüm bildirimleri size yapar, hata riski sıfırlanır
• Gider fişi topla. Yakıt, lastik, bakım, sigorta, eldiven, kask — hepsi vergi matrahından düşülür
• Emeklilik için prim tabanını yükselt. Asgari taban yerine kademeli yüksek beyan = ileride yüksek emeklilik (zor ama önemli)

İlgili rehberler