Türkiye'de "kurye" tek bir kategori değil. Son 5 yılda sektör çoğaldı: yemek dağıtımı, kargo, market siparişi, eczane teslimi, B2B lojistik — her biri farklı bir çalışma modelini doğurdu. Bugün bir kurye kadrolu moto kurye, izinci, esnaf, araçlı, yaya veya part-time olabilir; her birinin vergi durumu, gelir yapısı, NACE kodu ve yatırım maliyeti farklıdır.
Bu rehber, 2026 Türkiye'sinde 7 kurye türünü tek bir karşılaştırma altında topluyor. Kendin için doğru modeli seçmen veya işletme tarafında doğru türü çalıştırman için pratik referans.
Hızlı arama not: "Moto kurye" ve "motor kurye" aynı kavramın iki yazımı; Türkiye'de "moto kurye" daha yaygın kullanılır. Bu rehberde her iki yazım kullanılır.
1. Kadrolu (moto) kurye — Full-time
Tanım: SGK girişli, tek bir işverene bağlı, sabit aylık maaşla çalışan motokurye. Türkiye'de en yaygın model. Yemeksepeti, Trendyol Go, Getir gibi büyük platformlar veya bağımsız restoran zincirleri kadrolu kurye çalıştırır.
Çalışma koşulları
- Süre: Haftada 5-6 gün, günde 10-12 saat (vardiya bazlı)
- Maaş: 50.000-65.000 TL brüt (2026, büyük şehir ortalaması)
- SGK: ✅ İşveren tarafından yatırılır
- Ek haklar: Yıllık izin (14 gün), hafta tatili, resmi tatil ücreti, fazla mesai
- Araç: Genelde işveren motoru (yakıt + bakım dahil), bazen kuryenin kendi motoru (kira karşılığı)
Avantaj-dezavantaj
+ Düzenli gelir, sigorta güvencesi, kıdem tazminatı hakkı, banka kredisi için güçlü profil.
− Esnekliği düşük, sabit lokasyon, vardiya değiştirme zor, tatil günleri kıt.
Kim için uygun?
Düzenli gelir ve sigorta isteyen, motor + ekipman yatırımı yapamayan, sektöre yeni giren motokurye için en doğal başlangıç noktası. Detay: Kurye saat ücreti 2026.
2. İzinci kurye
Tanım: Kadrolu bir işletmede çalışırken izin günlerinde başka bir işletmeye geçici (günlük) görev yapan motokurye. Türkiye'de son 3 yılda hızla büyüyen model; restoranların 4 kadrolu kuryeden 3'e geçmesiyle ortaya çıkan boşlukları doldurur.
Çalışma koşulları
- Süre: Haftada 1-3 gün (kadrolu işinin izin günleri)
- Günlük kazanç: 2.500-3.500 TL (saat 250-300 TL × 10 saat + km/sipariş başı prim)
- SGK: ❌ Tek günlük sigorta yok, nakit ödeme
- Sözleşme: Yazılı sözleşme nadiren imzalanır
- Araç: Kuryenin kendi motoru (yatırım kadrolu işten beri zaten yapılmış)
Avantaj-dezavantaj
+ Kadrolu gelirinin üstüne %30-50 ek gelir, esnek seçim hakkı, farklı işletmelerle çalışma deneyimi.
− Yasal gri alan (vergi/SGK sorumluluğu kuryenin omuzunda), ödeme nakit/garantisiz.
Kim için uygun?
Kadrolu işi olan, izin günlerini ek gelir için değerlendirmek isteyen deneyimli kurye. Detaylı rehber: İzinci kurye nedir?
3. Esnaf kurye ⭐
Tanım: Kendi adına vergi mükellefi olarak çalışan bağımsız kurye. Esnaf belgesi (Ticaret/Esnaf Odası) ve Bağ-Kur kaydı bulunur. Türkiye'de en eski ve hâlâ en yaygın bağımsız kurye modeli — özellikle B2B sözleşmeli teslimat (mali müşavir evrakı, hukuk bürosu kuryesi, banka pos teslimi vb.) bu modelde çalışır.
Yasal durum
- NACE kodu: 53.20.01 "Diğer posta ve kurye faaliyetleri" — bu kod esnaf vergi mükellefiyeti için zorunlu
- Vergi: Basit usul veya gerçek usul (yıllık ciroya göre)
- SGK: Bağ-Kur (kuryenin kendi ödediği)
- Fatura: Müşterilerine fatura keser (KDV dahil)
- Belgeler: Esnaf sicil belgesi, vergi levhası, SRC4 mesleki yetki, P1 yetki belgesi, B sınıfı sürücü belgesi
P1 belgesi nasıl alınır?
P1 yetki belgesi, kurye taşımacılığı için Ulaştırma Bakanlığı'ndan alınan resmî izin belgesidir. Esnaf veya şirket olarak başvuru yapılır:
- Başvuru yeri: e-Devlet üzerinden veya bölgesel Karayolu Düzenleme Genel Müdürlüğü şubesi
- Gereken belgeler: vergi levhası + esnaf sicil belgesi + SRC4 mesleki yetki belgesi + B sınıfı sürücü belgesi + araç ruhsatı
- Ücret: Yaklaşık 2.000-3.500 TL (2026)
- Geçerlilik: 5 yıl
P1 belgesi olmadan esnaf kurye olarak yasal teslimat yapılamaz; trafik denetimlerinde ciddi cezalar uygulanır.
Müşteri yapısı
Esnaf kurye genelde sabit müşteri portföyü kurar:
- Mali müşavir ofisleri (aylık evrak teslimi sözleşmesi)
- Hukuk büroları (mahkeme + tapu evrakı)
- Eczane zincirleri (reçeteli ilaç teslimi)
- Bankalar (POS kurulum + teslim)
- B2B e-ticaret işletmeleri (şehir içi hızlı teslim)
Maliyet
Esnaf kurye olmak için yaklaşık 200.000 TL yatırım gerekir (motor + ekipman + belgeler + ilk dönem operasyon sermayesi). Detay: Motokurye olmanın 200.000 TL'lik maliyeti.
Aylık gelir
Müşteri portföyüne göre 40.000-150.000 TL net. Sözleşmeli B2B müşteri tabanı kuvvetli esnaf kurye 100K+ TL aylık gelir elde edebilir. Yeni başlayan esnaf kurye ilk yıl 30-50K bandında kalır.
Kim için uygun?
Müşteri arama + ilişki kurma becerisi olan, vergi yönetimi yapabilen, kadrolu iş istemeyen deneyimli motokurye. Bağımsızlık + esneklik beklentisi yüksek.
4. Araçlı kurye ⚡ (yükselen trend)
Tanım: Motosiklet yerine otomobil ile teslimat yapan kurye. Türkiye'de son 1 yılda hızla büyüyen segment — Getir Araçlı Kurye, AGT, Paket Taxi gibi platformlar yeni başvurular açmış durumda.
Hangi durumlarda araçlı kurye?
- Büyük paket (40 kg+): Motorla taşınamayacak boyut
- Hava etkisinden korunması gereken kargo: Elektronik, gıda zinciri, hassas evrak
- B2B sözleşmeli rotalar: Mali müşavir evrakı multi-stop dağıtımı, hukuk bürosu mahkeme/tapu evrakı, banka POS teslimi + kurulum
- Uzun mesafe: Şehirlerarası teslimat veya ilçeler arası uzun rotalar
- Yüksek değerli kargo: Sigortalı taşıma, klimalı muhafaza
Çalışma koşulları
- Sürücü belgesi: B sınıfı yeterli (A sınıfı gerekmez)
- Araç maliyeti: Yakıt + bakım + sigorta motosikletten 3-4 kat fazla
- Aylık gelir: 50.000-80.000 TL (B2B sözleşmelerle 100K+ mümkün)
- Müşteri: Hem platform (Getir, Paket Taxi) hem doğrudan B2B
Avantaj-dezavantaj
+ Hava etkisi yok, yüksek paket kapasitesi, klimalı/güvenli, B2B sözleşmelere açık, uzun süreli sürüş yorucu değil.
− Yakıt + bakım masrafı yüksek, şehir içi trafikte yavaş, park sorunu, başlangıç yatırımı motosikletten yüksek.
Kim için uygun?
Otomobil sahibi, B2B müşteri portföyü kurmak isteyen, hava şartlarından etkilenmek istemeyen, ağır paket taşıması yapmak isteyen kurye. "Araçlı kurye iş ilanları" Google'da son ay %90 artış gösteren bir trend; özellikle İstanbul ve Ankara merkez ilçelerde yeni başvuru alımları aktif.
5. Yaya kurye
Tanım: Motorsuz olarak yürüyerek, koşarak, bisikletle veya elektrikli scooter ile kısa mesafe teslimat yapan kurye. Türkiye'de en bilinen örnek Yemeksepeti yaya kurye programı.
Çalışma alanı
- AVM içi mağazalar arası teslim
- Şehir merkezi 1-2 km yarıçap (genelde restoran-müşteri yakın mesafe)
- Üniversite kampüsü içi
- Yoğun semt yemek dağıtımı (Beyoğlu, Kadıköy, Çankaya gibi)
Kazanç
- Sipariş başı: 50-150 TL
- Günlük: 1.500-2.500 TL (yoğun saatlerde)
- SGK: Platform programlarında genelde var (Yemeksepeti vb.), bağımsız çalışmada yok
Avantaj-dezavantaj
+ Motor masrafı yok (yakıt + bakım + sigorta), sürücü belgesi gerekmez, fiziksel aktivite, başlangıç maliyeti minimal.
− Mesafe kısıtlı (3 km üstü yorucu), hava etkisi yüksek (yağmur/sıcak), uzun vadeli kazanç motorlu kuryeden düşük.
Kim için uygun?
Genç (18-30 yaş), fiziksel olarak aktif, motor yatırımı yapamayan veya yapmak istemeyen, başlangıç olarak kısa süre denemek isteyen. Tipik profil: üniversite öğrencisi, askerlik öncesi geçiş dönemi, ikinci iş arayan.
6. Part-time / Öğrenci kurye
Tanım: Yarım gün veya hafta sonu ek iş olarak çalışan kurye. Hem motorlu hem yaya olabilir.
Çalışma koşulları
- Süre: Günde 4-6 saat (öğle veya akşam), haftada 3-5 gün
- Aylık: 15.000-30.000 TL (saat + gün sayısına göre)
- SGK: Platform programlarında bazen var, bağımsız modelde yok
Kim için uygun?
Öğrenci, ev hanımı/bey, emekli, ikinci iş arayan, motor yatırımı yapmadan deneyim kazanmak isteyen.
7. Girişimci kurye (yeni terim)
Tanım: Kendi kurye firmasını kuran, ekip çalıştıran, B2B sözleşmeli iş üreten kurye. "Girişimci kurye" (entrepreneur courier) İngilizce kökenli son yıllarda Türkçe'ye giren bir terim — pratikte Türkiye'de bu kategori esnaf kurye + Ltd. Şti. şeklinde yasal olarak kayıtlıdır.
Pratik fark
Esnaf kuryeden farkı: Tek başına değil, 3-15 kişilik kurye ekibi yönetir, kendi vergi mükellefi sıfatıyla diğer kuryelere işveren konumundadır. Şirket sahibi olarak da geçer (Ltd. Şti. veya A.Ş.).
Aylık gelir
Sözleşmeli B2B müşteri ekosistemine göre 200K-1M+ TL. Risk de yüksek: ekip yönetimi + kira + vergi yükü.
Kim için uygun?
Esnaf kurye olarak başlayıp 2-5 yıl müşteri portföyü kuran, ekip yönetimi yapabilen deneyimli profesyonel.
7 Kurye Türü Karşılaştırma Tablosu
| Tür | SGK | Esneklik | Aylık gelir (ort.) | Yatırım |
|---|---|---|---|---|
| Kadrolu moto | ✅ Var | Düşük | 50-65K | 0 |
| İzinci | Kadroluda var | Yüksek | +20-40K ek | 0 |
| Esnaf | Bağ-Kur | Çok yüksek | 40-150K | 200K TL |
| Araçlı ⚡ | Programa göre | Orta-yüksek | 50-100K | 250K+ TL |
| Yaya | Programa göre | Orta | 30-50K | ~5K TL |
| Part-time | Yok/değişken | Yüksek | 15-30K | 0 |
| Girişimci | Şirket SGK | Yüksek + sorumluluk | 200K-1M+ | 500K+ TL |
1 kurye günde kaç paket dağıtır?
Sık sorulan bu sorunun cevabı türe göre değişir:
- Kadrolu moto kurye: 8 saatlik vardiyada 35-50 paket (yoğun saatte 50-70'e çıkar)
- Araçlı kurye: Multi-stop B2B rotasında 25-40 paket (mesafe + park süresi etkili)
- Yaya kurye: 1-2 km yarıçapta günde 20-30 paket
- Esnaf kurye (B2B sözleşmeli): Günde 100+ paket planlanabilir (mali müşavir evrakı vb. multi-stop rota)
- İzinci kurye: Tek günlük vardiyada 30-50 paket (kadrolu kuryeyle aynı kapasite)
Verimlilik şu üç faktöre bağlıdır: rota planı (multi-stop optimizasyonu), trafik durumu ve teslim noktası ortalama mesafesi. Acil teslimat ihtiyacı için Acil kurye bulmanın yolları rehberini inceleyebilirsin.
Kuryelik için hangi şirket en iyi?
Türkiye'de 2026 itibarıyla kurye iş ilanı açan büyük platformlar:
Kadrolu motokurye (SGK + sabit maaş)
- Trendyol Go: Yemek + market teslimat, başvuru online, SGK + tatil
- Yemeksepeti: Klasik yemek dağıtımı, hem moto hem yaya kurye programı
- Getir: 10 dakikalık market teslimi, kadrolu pozisyon
- Banabi / Hızlı Pazar: Hızlı market teslimi modeli
- Yemeksepeti Pro: Premium teslim hizmeti, daha yüksek prim
Araçlı kurye (B sınıfı sürücü belgesi, otomobil)
- Getir Araçlı Kurye: Yeni başvuru kabul ediyor (2026)
- AGT Kurye: Şehirlerarası + büyük paket, gözde tercih
- Paket Taxi: Bireysel + B2B karışık model
- Sürat Kargo (kurye çağır): Şehir içi acil teslim
- Tıkla Gelsin: Yükselişte olan yeni platform
Kargo (kadrolu, kurumsal)
- PTT Kurye: Devlet, SGK + emekli olarak yıllar
- DHL / UPS / Aras / Yurtiçi: Uluslararası + yurt içi kargo operasyonu
Esneklik + ek gelir (izinci, esnaf)
- izincikurye.com: %100 ücretsiz, sıfır komisyon, 81 il aktif. İzinci, esnaf ve serbest çalışan kuryeleri işletmelerle ücretsiz buluşturur.
- Esnaf kurye modeli: Kendi müşteri portföyü kurma, B2B sözleşmeler
Tek doğru cevap yok — sigortalı + sabit gelir istiyorsan kadrolu platformlar; esneklik + ek gelir için izinci kurye platformları; bağımsızlık için esnaf kurye en uygun.
Sıkça sorulan sorular
Esnaf kurye olmak için ne kadar süre gerekir?
Belgeleri toplamak 1-2 ay (esnaf sicil + vergi + Bağ-Kur), SRC4 + P1 kurslar 2-4 hafta. Motor + ekipman alımı 1-3 hafta. Toplam yaklaşık 3-4 ayda esnaf kurye olarak sahaya çıkılabilir.
Kurye NACE kodu nedir?
Türkiye'de kurye işi için NACE kodu 53.20.01 "Diğer posta ve kurye faaliyetleri"dir. Esnaf vergi mükellefiyeti açarken ve Bağ-Kur kaydında bu kod kullanılır. Yanlış NACE kodu seçimi vergi cezası riski doğurur.
P1 belgesi nasıl alınır?
e-Devlet veya bölgesel Karayolu Düzenleme Genel Müdürlüğü şubesi üzerinden başvurulur. Gereken belgeler: vergi levhası, esnaf sicil belgesi, SRC4, B sınıfı sürücü belgesi, araç ruhsatı. Ücret 2.000-3.500 TL, geçerlilik 5 yıl.
Araçlı kurye iş ilanları nereden bulunur?
Getir Araçlı Kurye, AGT Kurye, Paket Taxi, Sürat Kargo, Tıkla Gelsin platformları yeni başvuru kabul ediyor (2026). Esnaf araçlı kurye olarak doğrudan B2B sözleşmeler için izincikurye.com gibi platformlarda da ilanlar yayınlanmaktadır.
Yaya kurye işi nereden bulunur?
Yemeksepeti yaya kurye programı (Yemeksepeti Pro), AVM mağazalarının kendi teslim programları, üniversite kampüsleri içi yemek/market siparişi platformları. izincikurye.com gibi platformlarda "yaya kurye" filtreli ilanlar da yayınlanır.
İzinci kurye olarak ne kadar kazanılır?
Şehre göre değişir. Ankara/İstanbul/İzmir merkez ilçelerinde günlük 2.500-3.500 TL (saat 250-300 + km/sipariş başı prim). Detay: Kurye saat ücreti 2026.
Hangi kurye türü en çok kazanır?
Uzun vadede girişimci kurye (ekip yöneten) en yüksek tavanı yapar (200K-1M+ TL/ay). Tek başına en yüksek gelir B2B sözleşmeli esnaf kuryede (100-150K TL/ay). Araçlı kurye 50-100K bandında, kadrolu + izinci kombinasyonu 60-90K TL/ay.
Yaya kurye SGK'lı çalışır mı?
Yemeksepeti yaya kurye programı gibi platform programlarında çoğunlukla SGK var. Bağımsız çalışan yaya kuryede SGK yok; bu durumda Bağ-Kur veya özel sağlık sigortası önerilir.
Acil kurye nasıl bulunur?
Şehir içi acil teslim için izincikurye.com (5 dakikada ilan) + WhatsApp grupları + Sürat Kargo/AGT gibi platformların acil hattı tercih edilir. Detay: Acil kurye bulmanın yolları.
Hangi kurye türü sana uygun?
Karar verirken 5 soruyu sor:
- Sigortalı olmak şart mı? → Evet ise Kadrolu moto veya program eşliğinde Yaya/Araçlı. Hayır ise Esnaf, İzinci, Part-time açık.
- Hangi araç kullanacaksın? → Motosiklet ise Kadrolu/İzinci/Esnaf moto. Otomobil ise Araçlı kurye. Yaya ise Yaya/Part-time.
- Yatırım sermayen ne? → 0-5K TL ise Kadrolu/Yaya/Part-time. 200K TL ise Esnaf moto. 250K+ ise Araçlı veya Girişimci.
- Esneklik mi düzen mi öncelikli? → Esneklik ise Esnaf, İzinci, Part-time, Araçlı. Düzen ise Kadrolu.
- Tek başına mı ekiple mi? → Tek başına ise Kadrolu/Esnaf/İzinci/Araçlı. Ekiple ise Girişimci.
🎯 Kurye işine başlamadan önce hangi modelin sana uygun olduğunu netleştir. izincikurye.com'a ücretsiz üye olarak izinci kurye ilanlarına göz atabilir, sektörü pratikte gözlemleyebilirsin.
İlgili rehberler
- İzinci kurye nedir? Kapsamlı rehber
- Kurye saat ücreti 2026: gerçek piyasa rakamları
- Motokurye olmanın 200.000 TL'lik gerçek maliyeti
- Kurye iş ilanı 2026: tam rehber
Şehir bazlı detay rehberleri
- Ankara'da izinci kurye — 25 ilçe, federasyon bantları
- İstanbul'da izinci kurye — 39 ilçe, iki yaka geçiş
- İzmir'de izinci kurye — 30 ilçe, yaz sahil primi
- Bursa'da izinci kurye — 17 ilçe, OSB güzergâhı
- Antalya'da izinci kurye — 19 ilçe, yaz turizm primi
- Adana'da izinci kurye — 15 ilçe, sıcak prim